Lojistik ve Dış Ticaret Terimleri Sözlüğü

Ana Sayfa
Bilgi Bankası
Terimler Sözlüğü

Lojistik ve Dış Ticaret Terimleri Sözlüğü

Terimler Sözlüğü

İÇERİK

A.I.D.	ABD Uluslararası Kalkınma Ajansı. Savaş, salgın hastalık, kıtlık gibi durumlarda zarar gören ülkelere yapılan yardımları düzenleyen kuruluş.
A.T.A.	Amerika Kamyoncular Birliği (American Truckers Association).
AAR / A.A.R.	Sigorta poliçelerinde "Bütün Riskler Dahil" (Against All Risks) maddesi veya Amerika Kıtası Demiryolu Birliği.
ABAFT	Gemilerde kıç tarafta veya kıç ile orta arasında bulunan yer.
ABANDON	Yükleyici ya da alıcının mallarını terk etmesi.
ABI	ABD Gümrüğünde acentelerin ithalat işlemlerini gerçekleştirebildiği EDI sistemi.
ABOARD	Yükün taşıma vasıtası üstünde olması durumu.
ABSORPTION	Bir taşıyıcının diğerinin masraflarını yükleyiciye yansıtmadan üstlenmesi.
ACCEPTANCE	Belirlenen şartlarda malın satın alınması anlaşması veya vadeli draft/çek kabulü.
ACCESSORIAL CHARGES	Temel tarifeye eklenen konteyner kirası, döviz kuru gibi ek masraflar.
ACQUIESCENCE	Konşimentonun protesto edilmeden imzalanmasıyla şartların kabul edilmiş sayılması.
ACQUITTANCE	Yük üzerindeki iddialardan vazgeçildiğini gösteren belge.
ACT OF GOD	Doğal afet.
AD VALOREM	Latince "değere göre" anlamına gelen, vergi sistemlerinde kullanılan terim.
ADMINISTRATIVE LAW JUDGE	ABD’de İdari Yargıç; ADMIRALITY ise Bahriye Mahkemesi anlamına gelir.
ADVANCE	Peşin avans veya önceden rezervasyonu yapılmış gemiyi taşımak.
ADVANCED CHARGES	Bir taşıyıcıdan diğerine aktarılan ve nihai olarak alıcı/göndericiden tahsil edilecek ücret.
ADVENTURE	Göndericinin tüm riskleri üzerine aldığı yükleme.
ADVICE OF SHIPMENT	Alıcının ambalaj ve rota gibi konulara ilişkin gönderdiği yükleme talimatı notu.
ADVISING BANK	Ticari bir işte tacir adına kredi ilişkisini başlatan banka.
AFFREIGHTMENT, CONTRACT OF	Belirli tarifede gemide kargo yeri sağlama garantisi veren rezervasyon kontratı.
AFT	Gemi veya uçak gibi araçların arka kısmı.
AGENCY TARIFF	Bir acentenin birçok taşıyıcı adına yayınladığı tarife.
AGENT	Başkası adına sözleşme düzenlemeye yetkili kişi veya kurum.
AGGREGATE SHIPMENT	Farklı satıcılardan gelen yüklerin konsolide edilerek tek yük halinde taşınması.
AGREED WEIGHT	Yükün taşıyıcı ve gönderici arasında mutabık kalınan ağırlığı.
AIRWAY BILL	Hava taşımacılığında kullanılan ciro edilemez taşıma senedi.
ALL IN	Çıkıştan varışa kadar tüm masrafları kapsayan her şey dahil fiyat.
ALONGSIDE	Geminin yan tarafı, bordası.
AMBIENT TEMPERATURE	Çevre ısısı; konteyner için atmosfer sıcaklığı.
AMERICAN BUREAU OF SHIPPING	Amerikan gemilerinin seyrüsefere uygunluğunu tescil eden kuruluş.
AMS	ABD Gümrüğünün Otomatik Özet Beyan Sistemi.
ANTI-DUMPING DUTY	Yerli malı korumak için ithal mallara konulan anti-damping vergisi.
ANY QUANTITY (A.Q.)	Navlunun mal miktarına bağlı olmadan uygulanacağını belirten ifade.
APPARENT GOOD ORDER	Harici muayenede malın zarar görmediğinin tespiti.
APPRAISEMENT	Eşyanın gümrük kıymetinin yetkililerce belirlenmesi.
ARRIVAL NOTICE	Yükün varış noktasına ulaştığını bildiren ihbarname.
ASSIGNMENT	Konşimento veya kıymetli evrakın mülkiyet devri için tahsis edilmesi.
ASTERN	Tornistan; geminin geriye gitmesi.
ATA CARNET	Fuar ve ticari numunelerin gümrüksüz geçici girişini sağlayan belge.

B/L (Bill of Lading)	Konşimento. Deniz, kara veya hava taşımacılığında kullanılan kıymetli evrak. Çeşitleri: Ocean, Combined ve Through B/L.
BACK HAUL	Geri dönüş yükü.
BAF (Bunker Adjustment Factor)	Akaryakıt fiyat dalgalanmalarına karşı uygulanan ayarlama faktörü.
BALLOON FREIGHT	Hafif ama hacimli yük.
BANK GUARANTEE	Konşimentonun kaybolması durumunda bankanın taşıyıcıya verdiği garanti.
BARRATRY	Gemi kaptanının gemi sahibinin rızası dışında yaptığı yolsuzluklar.
BASE RATE	Ek masraflar hariç temel taşımacılık ücreti.
BB (Ballast Bonus)	Boş gidiş mesafesi maliyetini karşılamak için alınan ücret.
BCO	Malın taşınmasında aracı kullanmayan yararlanan yük sahibi.
BERTH TERMS	Yanaşma şartı; rıhtımdan rıhtıma tüm masrafların kapsanması.
BILL OF EXCHANGE	Senet, poliçe veya konşimento gibi ödeme araçları.
BILL OF SALE	Yükün mülkiyetini devreden vesika.
BLANKET RATE	Değişik mal kalemlerine uygulanan tek bir taşıma ücreti.
BONDED WAREHOUSE	Gümrük işlemleri tamamlanıncaya kadar malın konulduğu antrepo.
BREAK BULK	Dökme yük.
BROKER	Yük taşımacılığından komisyon elde eden aracı/komisyoncu.

C&F / CFR	Maliyet ve navlun. Satıcının varış limanına kadar masrafları üstlendiği terim.
CABOTAGE	Aynı ülkenin limanları arasındaki kıyı taşımacılığı.
CAF	Döviz ayarlama faktörü (Currency Adjustment Factor).
CARNET	Gümrükten mal geçişi için düzenlenen belge/karne.
CARRIER	Taşıma sorumluluğunu üstlenen kişi veya kuruluş.
CERTIFICATE OF ORIGIN	Malın çıkış ülkesini gösteren menşe şahadetnamesi.
CFS	Konteyner nakil istasyonu; yüklerin boşaltılıp birleştirildiği yer.
CIF	Maliyet, sigorta ve navlun. Satıcının sigorta primini de ödediği satış türü.
CIP	Taşıma ve sigorta ödenmiş teslim.
CLEAN B/L	Malın hasarsız teslim alındığını gösteren temiz konşimento.
CONSIGNEE	Alıcı/Konsiye; malları teslim almaya yetkili kişi.
CPT	Taşıma ücreti ödenmiş olarak teslim.

DAF	Sınırda teslim (Delivered At Frontier).
DDP	Gümrük resmi ödenmiş olarak teslim.
DDU	Gümrük resmi ödenmeden teslim.
DEADWEIGHT	Bir geminin toplam taşıma kapasitesi.
DEMURRAGE	Yükleme veya boşaltmanın öngörülen süreyi aşmasıyla ödenen tazminat.
DEQ / DES	Rıhtımda teslim (DEQ) veya Gemide teslim (DES).
DETENTION	Ekipmanın (konteyner vb.) gecikmesi sebebiyle uygulanan ceza.
DOOR TO DOOR	Kapıdan kapıya, göndericiden alıcıya tüm taşıma süreci.
DRAFT	Poliçe veya çek; belirli bir tarihte ödeme talimatı.

EDI / EDIFACT	Elektronik veri değişimi standartları.
EMBARGO	Belirli malların taşınmasına getirilen yasak/ambargo.
ETA	Tahmini varış zamanı (Estimated Time of Arrival).
EX WORKS (EXW)	İş yerinde teslim; satıcı için asgari yükümlülük.
EXPORT	İhracat; malın dış ülkelere satılması.

FAS	Geminin bordasında teslim.
FCA	Belirlenen taşıyıcıya masrafsız teslim.
FCL	Tam konteyner yükü (Full Container Load).
FIATA	Uluslararası Freight Forwarder Dernekleri Federasyonu.
FIO	Gemiden yükleme ve boşaltma masraflarının navluna dahil olmaması (Free In and Out).
FOB	Gemide masrafsız; belirlenen limanda gemi bordasında teslim.
FORCE MAJEURE	Mücbir sebep; savaş, deprem gibi kontrol dışı durumlar.
FREIGHT FORWARDER	Taşıma işleri organizatörü.

GATT	Gümrük Tarifeleri ve Ticaret Genel Anlaşması.
GROSS WEIGHT	Brüt ağırlık; mal ve ambalaj toplamı.

INCOTERMS	Uluslararası ticari satış terimleri kataloğu.
INTERMODAL	Farklı taşıma modlarının (deniz, kara, demiryolu) birlikte kullanılması.

JETTISON	Geminin güvenliği için yükün denize atılması işlemi .
JOINT VENTURE	İki veya daha fazla şirketin ortak lojistik girişimi .
JUST-IN-TIME	Stok maliyetlerini azaltan zamanında teslim sistemi .

KADEME	Depolama veya dağıtım sürecinde malın geçtiği aşama .
KAPASİTE	Taşıma aracının veya depolama alanının maksimum yükleme hacmi .
KARGO	Hava, deniz, kara veya demiryolu ile taşınan ticari yük .
KDV (Katma Değer Vergisi)	İthalat ve ihracatta uygulanan dolaylı vergi türü .
KONŞİMENTO	Taşıyıcı tarafından düzenlenen ve yükün taşınacağını gösteren belge .
KOTA	Belirli bir malın ithalat veya ihracatında uygulanan miktar sınırlaması .
KREDİ MEKTUBU (Letter of Credit)	İhracatçıya ödeme garantisi sağlayan banka teminatlı ödeme yöntemi .

LCL	Parsiyel konteyner yüklemesi.
LOGISTICS	Lojistik; mal ve bilgilerin üretimden tüketime etkin akış yönetimi.

MANIFESTO	Taşıma aracındaki tüm yüklerin ayrıntılı listesini içeren belge .
MULTIMODAL TRANSPORT	Birden fazla taşıma türünün (kara, deniz, hava, demiryolu) tek sözleşme altında kullanılması .
MUAYENE	Gümrükte eşyanın fiziki kontrolü ve mevzuata uygunluğunun denetlenmesi .
MAL BEYANNAMESİ	İthalat veya ihracatta gümrüğe sunulan, eşyanın cinsini ve miktarını gösteren resmi belge .
MALİYET	Taşıma, depolama ve gümrük işlemleri dahil olmak üzere lojistik sürecin toplam harcaması .
MUAFİYET	Belirli eşya veya işlemlerin gümrük vergilerinden istisna tutulması .
MÜNHASIR KULLANIM	Belirli bir taşıma aracının veya konteynerin tek bir müşteri için tahsis edilmesi .

NAVLUN	Taşıma hizmeti karşılığında ödenen bedel; deniz taşımacılığında yük taşıma ücreti .
NCTS (New Computerised Transit System)	Avrupa Birliği ve ortak ülkelerde kullanılan elektronik gümrük transit sistemi .
NAKLİYE	Eşyanın bir yerden başka bir yere taşınması süreci .
NUMUNE	İthalat veya ihracatta ticari değeri olmayan, tanıtım veya test amacıyla getirilen örnek eşya .
NOTA	Ülkeler arası resmi yazışmalarda kullanılan diplomatik belge; dış ticaret anlaşmalarında da yer alabilir .
NOMENKLATÜR	Gümrük tarifelerinde kullanılan eşya sınıflandırma sistemi .

ORIGIN	Eşyanın üretildiği veya gönderildiği ülke; gümrükte menşe kavramı .
OPSİYON	Navlun veya taşıma sözleşmesinde belirli bir süre için geçerli rezervasyon hakkı .
ORTAK TRANSİT	Avrupa Birliği ve ortak ülkeler arasında transit taşımacılık sistemine verilen ad .
ORDİNO	İthalatçıya, gümrükten malı çekebilmesi için taşıyıcı tarafından verilen teslim belgesi .
OVERLAND TRANSPORT	Kara yolu üzerinden yapılan uluslararası taşımacılık .

PARSİYEL	Tam konteyner veya araç dolmadan yapılan kısmi yükleme .
PROFORMA INVOICE	İhracatçı tarafından düzenlenen, satış öncesi teklif niteliğinde fatura .
PAKETLEME LİSTESİ	İhracat veya ithalatta gönderilen malların ambalaj ve içerik detaylarını gösteren belge .
PALET	Yüklerin taşınmasını ve depolanmasını kolaylaştıran standart taşıma platformu .
PEŞİN ÖDEME	İthalatçı tarafından mal sevkiyatından önce yapılan ödeme yöntemi .
PREFERANSİYEL TİCARET ANLAŞMASI	Ülkeler arasında belirli mallara düşük gümrük vergisi veya muafiyet sağlayan anlaşma .

QUARANTINE	Gümrükte sağlık ve veteriner kontrolleri için eşyanın geçici olarak bekletilmesi .
QUOTA	Belirli bir malın ithalat veya ihracatında uygulanan miktar sınırlaması .
QUALITY CONTROL	Ürünlerin lojistik ve üretim sürecinde standartlara uygunluğunu denetleme işlemi .
QUAY	Limanlarda gemilerin yükleme ve boşaltma yaptığı rıhtım .

REEXPORT	Bir ülkeden ithal edilen malın işlenmeden başka bir ülkeye yeniden ihraç edilmesi .
REJİM	Gümrük mevzuatında eşyanın tabi tutulduğu işlem türü (ithalat, ihracat, transit vb.) .
REZERVASYON	Taşıma aracında yük için önceden yapılan yer ayırtma işlemi .
RİSK ANALİZİ	Gümrükte eşyanın kontrol edilip edilmeyeceğini belirlemek için yapılan değerlendirme .
RO-RO	Tekerlekli araçların gemiye kendi tekerlekleri üzerinde girip çıkması esasına dayalı taşımacılık sistemi .
RUHSAT	Taşımacılık veya depolama faaliyetlerinin yapılabilmesi için resmi kurumlarca verilen izin belgesi .

SİGORTA	Taşınan malın risklere karşı güvence altına alınması için yapılan sözleşme .
SERBEST BÖLGE	Gümrük hattı dışında kabul edilen, vergisiz ticaret yapılabilen özel bölge .
STANDARDİZASYON	Ürünlerin uluslararası normlara ve kalite standartlarına uygun hale getirilmesi .
SEVKİYAT	Malları üretim veya depodan alıcıya ulaştırma süreci .
STOK	Depolarda bulunan ve satış veya üretim için hazır tutulan mal miktarı .
SERTİFİKA	Ürünlerin kalite, menşe veya uygunluk durumunu belgeleyen resmi doküman .

TARİFE	Gümrük vergilerinin eşya sınıflandırmasına göre belirlenmesi .
TAŞIMA BELGESİ	Taşıyıcı tarafından düzenlenen, yükün taşınacağını gösteren resmi belge .
TEU	20 feet'lik konteyner birimi (Twenty-foot Equivalent Unit).
TIR	Uluslararası Karayolu Taşımacılık Anlaşması.
TRANSİT	Eşyanın bir ülke üzerinden geçiş yaparak başka bir ülkeye gönderilmesi .

ULD (Unit Load Device)	Havayolu taşımacılığında kullanılan standart yük konteyneri .
UYGUNLUK BELGESİ	Ürünün teknik ve kalite standartlarına uygun olduğunu gösteren belge .
USUL	Gümrük işlemlerinde izlenen resmi prosedür .

VARIŞ LİMANI	Yükün teslim edileceği nihai liman .
VERGİ	İthalat ve ihracatta uygulanan mali yükümlülük .
VESİKA	Gümrük işlemlerinde kullanılan resmi belge .

WAREHOUSE	Malları depolamak için kullanılan tesis .
WAYBILL	Taşıma sırasında yükün bilgilerini içeren sevk belgesi .
WHOLESALE	Malları büyük miktarlarda satma yöntemi .

X-RAY KONTROL	Gümrükte eşyanın güvenlik taramasından geçirilmesi .
XML BELGESİ	Elektronik gümrük işlemlerinde kullanılan veri formatı .

YÜK	Taşımacılıkta sevk edilen eşya .
YÜKLEME LİSTESİ	Taşıma aracına yüklenen malların ayrıntılı listesi .
YÜKLEME LİMANI	Malları taşıma aracına yüklemek için kullanılan liman .

ZARAR	Taşımacılık sırasında malın uğradığı hasar .
ZARF	Gümrük belgelerinin saklandığı dosya veya kap .
ZAMANINDA TESLİM	Lojistikte müşteri beklentilerini karşılayan zamanında sevkiyat .